Oto fotorelacja oraz raport z udziału przedstawicieli fundacji Akademia Profil na międzynarodowej konferencji Rural History 2025 w mieście Coimbra w Portugalii w dniach 9-12 września 2025.

[pl]

Raport po konferencji

RURAL HISTORY 2025
Uniwersytet w Coimbrze, Portugalia, 9–12 września 2025

Międzynarodowa konferencja Rural History 2025, która odbyła się na Uniwersytecie w Coimbrze (Portugalia) w dniach 9–12 września 2025, zgromadziła badaczy z całej Europy, aby omówić nowe kierunki w badaniach nad społeczeństwami wiejskimi, krajobrazami oraz dziedzictwem kulturowym. W gronie zaproszonych prelegentów znaleźli się przedstawiciele fundacji Akademia Profil (Polska), których udział został współfinansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich, wspierającego rozwój organizacji pozarządowych.

Sesja Sieci Tramontana

„Woda, osadnictwo górskie i pamięć: interdyscyplinarne perspektywy na historię wsi w XX wieku”
10 września 2025, Wydział Nauk Humanistycznych i Sztuk

Sesja zorganizowana przez Sieć Tramontana cieszyła się dużym zainteresowaniem, ukazując bogatą perspektywę porównawczą w zakresie systemów wodnych, pamięci i tożsamości wiejskiej. Moderowana przez Luisa Gomes da Costa (Binaural Nodar, Portugalia) oraz Eltjanę Shkreli (GO2 Albania), obejmowała tematykę z różnych regionów górskich Europy takich jak:

• Alpy Albańskie – Eltjana Shkreli i Liridona Ura (GO2 Albania) przeanalizowały tradycyjne systemy gospodarowania wodą oraz rolę górskich źródeł w podtrzymywaniu praktyk kulturowych.
• Region Abruzji, Włochy – Silvia Pallini i Renata De Rugeriis (LEM-Italia) omówiły historyczne systemy irygacyjne w dolinach górnego Vomano i Aterno.
• Genua (Włochy), dolina rzeki Paiva (Portugalia) – Luis Gomes da Costa (Binaural Nodar) przedstawił paralele między potokiem Bisagno we Włoszech a doliną rzeki Paiva, koncentrując się na pamięci powodzi i przekształceniach krajobrazowych.
• Góry Sowie, Polska – Maciej Adam Kierzkowski i Magdalena Masewicz-Kierzkowska (Akademia Profil) zaprezentowali swoje badania pod tytułem Poniemieckie baseny w Górach Sowich: historie mówione, dziedzictwo kulturowe i pamięć wspólnotowa na polskiej wsi, podkreślając związki między wodą, tożsamością lokalną i dziedzictwem poniemieckim.

Prezentacje ukazały znaczenie podejść interdyscyplinarnych, łączących etnografię, historię, geografię, architekturę oraz studia środowiskowe, w badaniach systemów wodnych obszarów wiejskich oraz ich powiązanych krajobrazów kulturowych.

Udział Akademii Profil

Maciej Adam Kierzkowski i Magdalena Masewicz-Kierzkowska wygłosili wspólny referat dotyczący poniemieckich przestrzeni rekreacyjnych w Górach Sowich. Ich wystąpienie wzbudziło duże zainteresowanie zarówno historyków, jak i antropologów kultury, inicjując dyskusję na temat wartości historii mówionych w regionach Europy Środkowej dotkniętych powojennymi migracjami;

• roli infrastruktury wodnej (basenów, stawów, zbiorników) jako lokalnych ośrodków życia społecznego;
• szerszego kontekstu dziedzictwa poniemieckiego na Dolnym Śląsku. Ich udział w konferencji wzmocnił widoczność polskich badań w ramach Sieci Tramontana oraz otworzył nowe możliwości międzynarodowej współpracy.

Podsumowanie

Konferencja Rural History 2025 w Coimbrze stanowiła ważną platformę wymiany wiedzy, metodologii i perspektyw dotyczących rozwijającej się dziedziny badań nad obszarami wiejskimi w Europie. Referaty przedstawione podczas sesji Sieci Tramontana potwierdziły trwałą wartość badań interdyscyplinarnych w analizie złożonych relacji między wodą, pamięcią a krajobrazami kultury wiejskiej.

Dla fundacji Akademia Profil udział w wydarzeniu umożliwił nie tylko prezentację wyników badań dotyczących dziedzictwa poniemieckiego w Górach Sowich, lecz również wzmocnił partnerstwa międzynarodowe w ramach Sieci Tramontana. Współpraca z badaczami z Włoch, Portugalii, Albanii i innych krajów pozwoliła osadzić prowadzone badania w szerszych, Europejskich kontekstach porównawczych oraz stworzyć nowe możliwości wspólnych inicjatyw.

Konferencja ukazała znaczenie historii mówionych, wiedzy lokalnej oraz podejść opartych na zaangażowaniu społeczności w badaniach nad dziedzictwem wsi. Uwypukliła również konieczność rozwijania dialogu między instytucjami akademickimi, organizacjami społecznymi a społecznościami lokalnymi w obliczu współczesnych wyzwań związanych z pamięcią historyczną i zrównoważonym rozwojem.

Obecność Akademii Profil w Coimbrze wniosła istotny wkład w te dyskusje i potwierdziła rolę organizacji jako aktywnego uczestnika europejskich sieci poświęconych dziedzictwu wsi, pamięci kulturowej oraz badaniom interdyscyplinarnym.

[en]

Post-conference report

RURAL HISTORY 2025
University of Coimbra, Portugal, 9–12 September 2025

The international conference Rural History 2025, held at the University of Coimbra (Portugal) from 9 to 12 September 2025, brought together scholars from across Europe to discuss new directions in the study of rural societies, landscapes, and cultural heritage. Among the invited contributors were representatives of Akademia Profil (Poland), whose participation was co-financed by the National Freedom Institute – Centre for Civil Society Development under the Civic Organisations Development Government Programme, which supports the development of NGOs.

Tramontana Network Session

“Water, upland settlement, and memory: multidisciplinary perspectives on rural history in the 20th century”
10 September 2025, Faculty of Arts and Humanities

The session organised by the Tramontana Network attracted significant attention and offered a rich comparative perspective on water systems, memory, and rural identity. Moderated by Luis Gomes da Costa (Binaural Nodar, Portugal) and Eltjana Shkreli (GO2 Albania), it featured the following papers referring to following European mountain regions:

• Albanian Alps – Eltjana Shkreli and Liridona Ura (GO2 Albania) examined traditional water-management structures and the role of upland springs in sustaining cultural practices.
• Abruzzo region, Italy – Silvia Pallini and Renata De Rugeriis (LEM-Italia) analysed historical irrigation systems in the Upper Vomano and Aterno valleys.
• Genoa (Italy), Paiva Valley (Portugal) – Luis Gomes da Costa (Binaural Nodar) explored parallels between the Bisagno torrent and the Paiva Valley, focusing on flood memory and landscape transformation.
• Owl Mountains, Poland – Maciej Adam Kierzkowski and Magdalena Masewicz-Kierzkowska (Akademia Profil) presented their study Post-German Swimming Pools in the Owl Mountains: Oral Histories, Cultural Heritage, and Community Memory in Rural Poland, highlighting the interaction between water, community identity, and post-German heritage.

The presentations demonstrated the importance of interdisciplinary approaches—combining ethnography, history, geography, architecture, and environmental studies—in the study of rural water systems and their associated cultural landscapes.

Participation of Akademia Profil

Maciej Adam Kierzkowski and Magdalena Masewicz-Kierzkowska delivered a joint paper on post-German recreational landscapes in the Owl Mountains. Their contribution drew strong interest from both historians and anthropologists, generating discussion on varoius themes. First, the methodological value of oral histories in Central European post-migration regions; second, the role of water infrastructure (swimming pools, ponds, reservoirs) as social anchors in rural communities; third, the broader context of post-German cultural heritage in Lower Silesia. Their intervention strengthened the visibility of Polish research within the Tramontana Network and opened new avenues for international collaboration.

Conclusion

The Rural History 2025 conference in Coimbra provided an important platform for exchanging knowledge, methodologies, and perspectives on the evolving field of rural studies in Europe. The contributions presented during the Tramontana Network session demonstrated the continuing relevance of interdisciplinary research for understanding the complex interactions between water, memory, and rural cultural landscapes. For Akademia Profil, participation in the event not only facilitated the dissemination of ongoing research on post-German heritage in the Owl Mountains but also strengthened international partnerships across the Tramontana Network. Engaging with scholars from Italy, Portugal, Albania, and other countries enabled the representatives to situate their work within broader comparative frameworks and to establish new opportunities for collaborative initiatives.

The conference underscored the value of oral histories, local knowledge, and community-based approaches in rural heritage research. It also highlighted the importance of fostering dialogue between academic institutions, cultural organisations, and local communities in addressing contemporary challenges related to historical memory and sustainable development.

Akademia Profil’s presence in Coimbra contributed meaningfully to these discussions and reinforced the organisation’s role as an active participant in European networks dedicated to rural heritage, cultural memory, and interdisciplinary research.

Sfinansowano z dotacji Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO w wysokości 19 420 złotych w ramach zadania określonego umową nr 233/PROO/5/2025.